Admin Logo
themebox Logo



تاریخ:شنبه 14 آبان 1390-12:36 ب.ظ

نویسنده :شمسی فیروزیان

استانداردهای ISO 9000

مقاله‌ای را كه خواننده عزیز ملاحظه می‌كند، ترجمه مقاله آقای مت سیور (Matt Seaver ) تحت عنوان
ISO 9000 focus moves from compliance to achieving results است كه در مجله وزین ISO management systems در تاریخ March-April 2002 به چاپ رسیده است. نویسنده كه عضو كمیته ISO/TC 176 می‌باشد، در تهیه استانداردهای ISO9000 در سال‌های 1994 و 2000 فعالیت جدی داشته است. نویسنده دارای مدرك دكترا در بیوشیمی است و مدت 13 سال با سمت مدیر كیفیت در یك كارخانه تولید كننده غذای كودك سابقه دارد. آقای مت سیور چند جلد كتاب در موضوع استاندارد نوشته ‌است كه یكی از آنها «اجرای ISO9000:2000 » است. یكی از نكات قابل توجه در این مقاله، نگاه به استاندارد ISO9004:2000 و استفاده از آن در طراحی سیستم‌های جامعتر است. به نظر مترجمان، ترجمه این مقاله با توجه به نیاز جامعه ایران برای درك بهتر استاندارد مفید می‌باشد و امیدواریم كه خوانندگان عزیز و متخصصان گرامی از خواندن این مقاله بهره برند و موارد كاستی‌ها را مشفقانه تذكر دهند.

استانداردهای ISO 9000
انكار این موضوع كه مجموعه استانداردهای ISO9000 در گذشته مورد انتقادات شدید قرار گرفته، سودی در برنخواهد داشت. بیشتر این انتقادات مربوط به نقاط ضعف لمس شده در زمینه ارائه منافع واقعی و تكیه استاندارد بر كاغذبازی بوده‌ است. من همواره احساس كرده‌ام كه این ناكامی بیشتر به علت راه و روش پیاده‌سازی سیستم‌های كیفیت است و به ضعف ماهیتی در استاندارد مربوط نیست.
با توجه به روح واقعی مشتری‌گرایی كمیته فنی ISO/TC 176 كه مسؤول استانداردهای ISO 9000 است، پس از نظرسنجی جهانی در مورد نیازمندی‌های مشتری با دید استاندارد مناسب برای قرن 21 ، تغییرات عمده‌ای در این استاندارد ایجاد شد. در نتیجه، مجموعه استاندارد بسیار متفاوتی از آنچه در 14 سال گذشته ارائه شده، به دست آمد.

تغییرات اساسی
استانداردهای جدید از دیدگاه‌های مختلف با استانداردهای قدیمی تفاوت‌های اساسی دارند. دو نمونه از این تفاوت‌ها عبارتند از:
اول: ابتكارات استاندارد جدید كه باید برای سیستم مدیریت كیفیت اجرا شود. این ابتكارات بر مبنای هشت اصل كیفیت كه جوهر مدیریت كیفیت خوب را در خود دارند، استوارند؛ این اصول عبارتند از:
ـ مشتری‌گرایی: موفقیت كلی یك سازمان به میزان راضی كردن انتظارات مشتریانش بستگی دارد.
ـ رهبری: بدون داشتن تعهد محكم و رهبری مدیریت ارشد، كلیه تلاش‌ها با شكست مواجه خواهد شد. مدیریت ارشد جو سازمان را تعریف می‌نماید و این مسأله، رفتار سایر كاركنان در سازمان را معین می‌كند.
ـ مشاركت دادن مردم و كاركنان: بدون همكاری كلیه اشخاص مرتبط، امكان پاسخگویی به اهداف اندك است. كاركنان بایستی در كلیه سطوح مشاركت داشته باشند و باید احساس كنند كه منافعشان در گرو موفقیت سازمان است.
ـ فرایندگرایی: اگر هر گونه مأموریت یا پروژه به صورت فرایند نگریسته شود، بهتر اجرا می‌شود تا به صورت وظایف ناپیوسته فردی.
ـ رویكرد سیستمی به مدیریت: چنانچه فرایندهای مختلف فعالیت‌های تجاری یك سازمان به صورت قسمتی از یك سیستم كلی كنترل شوند، از مدیریت اثربخش‌تری برخوردار خواهند شد. مدیریت تعامل فرایندها، به هر فرایند جهت دستیابی به اهداف سازمان كمك خواهد كرد.
ـ بهبود مستمر: نباید برای همیشه به عملكرد در یك سطح راضی شد. یكنواختی خوب است، ولی بهبود دادن بهتر است. رقبا در حال بهبود مداوم هستند؛ ما نیز چنانچه بخواهیم موقعیت خود را نسبت به آنان حفظ كنیم، نیاز به بهبود داریم.
ـ رویكرد واقعی به تصمیم‌گیری (كارشناسی): در اغلب اوقات تصمیمات بر پایه احساسات و عواطف گرفته می‌شوند. تصمیم‌گیری بر پایه جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها و واقعیات، اثربخش‌تر است.
ـ منافع متقابل با تأمین‌كنندگان: با ایجاد رابطه قوی با تأمین‌كنندگان مورد اعتماد و قابل تكیه، كیفیت و قابلیت اعتماد به طور قابل توجهی بهبود یافته و منافع مالی خوبی برای طرفین حاصل خواهد شد.
اگر چه تمام مطالب بالا كاملاً قابل قبول هستند، اما مطلب تكان‌‌دهنده جدیدی گفته نشده است. به راستی چند نفر از ما صادقانه می‌تواند بگوید كه در گذشته بر اساس اصول فوق‌الذكر عمل كرده و فقط در موردش حرف نزده است؟
دوم: تغییر دوم در رویكرد به انتقادات اصلی دو نسخه پیشین استاندارد مربوط می‌شود. در دو نسخة پیشین به نظر نمی‌رسید كه بخواهند در عملكرد و نتایج بهبود واقعی ایجاد كنند؛ ولی در عوض بر انطباق سیستم با روش‌های اجرایی و تشریفات آن تمركز داشتند.
اهمیتی كه از كاغذبازی به دست آمد، هرگز مد نظر نویسندگان اولیه استاندارد نبود. كننده‌های واقعی در تهیه استاندارد نقش چندانی نداشتند، بلكه فقط مشاهده‌‌گرها بودند كه تصمیم گرفتند «روش اجرایی»، یعنی «روش اجرایی مستند». در نتیجه بسیاری از ما مجبور شدیم نظام‌نامه‌های حجیم با روش‌های اجرایی بسیار تفضیلی تهیه كنیم و این واقعیت را فراموش كردیم كه ممكن است كاركنان آموزش بالا دیده و یا از نزدیك سرپرستی شده را نادیده بگیریم. اغلب در این نظام‌نامه‌ها، قسمت‌های حجیمی از مفاد تهیه شده از سایر مستندات (برای مثال تأمین كننده تجهیزات) وجود دارد كه با اندكی تأمل درمی‌یابیم كه این مستندات ارزش چندانی ندارند؛ اما متخصصان می‌گفتند كه باید اینها را تهیه كنید.
خوشبختانه در حال حاضر این رویكرد در استاندارد جدید تشویق نمی‌شود. در واقع، فقط شش روش اجرایی مستند، تجویز شده است كه به قرار زیر هستند:
- كنترل مستندات
- كنترل سوابق
- ممیزی داخلی
- كنترل عدم انطباق
- اقدام اصلاحی
- اقدام پیشگیرانه
این بدان معنی نیست كه به دیگر روش‌های اجرایی نیازی نیست. بعید به نظر می‌رسد كه یك سیستم اثربخش فقط دارای شش روش اجرایی باشد. نكته اینجاست كه هر سازمان با توجه به شرایط كاری، روش‌های اضافه اجرایی مورد نیاز را به سیستم خود اضافه خواهد كرد.

تغییر مستندات موجود
اولین سؤالی كه اغلب در مورد مستندات پرسیده می‌شود، این است كه آیا نیاز به تغییر نظامنامه كیفیت و سایر اسناد كیفیتی وجود دارد؟ جواب كوتاه این است كه بعضی از تغییرات، ضروری خواهد بود. در سند راهنمای صادر شده از كمیته ISO/TC 176 ، صریحاً گفته شده كه در ایجاد تغییرات الزامی وجود ندارد؛ اما در عمل با سیستم جدید، مدیریت بدون تغییرات، با مشكل مواجه خواهد شد.
تغییرات مورد نیاز در دو قسمت مطرح می‌شوند؛ تغییرات در نظامنامه و عناصری كه در سیستم كیفیت جاری وجود ندارند.
تنظیم نظامنامه موجود با ساختار جدید، در نظر كاری بیش از جابه‌جا كردن مطالب (Cut & Paste) است؛ زیرا در عمل، كار پیچیده بوده و نیازمند تسلط كافی به استاندارد جدید می‌باشد.
وقتی ارتقای سیستم انجام شد، چنانچه شكافی در سیستم باشد، مشخص خواهد شد؛ میزان این شكاف‌ها، به میزان همه جانبه بودن سیستم بستگی دارد. آنگاه باید برای عناصر جدید سیستم، روش‌های اجرایی اضافه و به شیوة جدید نوشته شوند؛ به نحوی كه از جزئیات غیرضروری و یا مفادی كه مفید نیستند، اجتناب شود.
در بعضی از سازمان‌ها كار كمتری برای ارتقای سیستم وجود خواهد داشت. بیشتر كارفرمایان من، اقدامات لازم كمتری خواهند داشت؛ زیرا من همیشه كارفرمایان را ترغیب كرده‌ام تا به عنوان مثال، فرایندهای خود را مستند كنند و كانال‌های مؤثری جهت اطلاع‌رسانی ایجاد نمایند؛ معمولاً این فعالیت‌ها را  فقط بر اساس اینكه مفید هستند، توصیه می‌كنم، نه به دلیل آنكه به طور مشخص الزامی و ضروری می‌باشند. بعضی از سازمان‌ها حداقل الزامات را جهت انطباق انجام می‌دهند و به این نكته كه كوشش كنند از سیستم ISO9000 به عنوان ابزاری برای رسیدن به نتیجه استفاده نمایند، توجه نمی‌كنند.

نتایج از شیوه‌ها مهمترند
استانداردهای ISO9001 و ISO9004 بیشتر بر نتیجه تأكید می‌كنند و به شیوه‌های كسب انطباق با روش‌های اجرایی مستند كمتر توجه دارند. در مورد یك سازمان آموزشی نقل می‌كنند كه می‌خواست فهرست ثبت مدرسان خود را به‌روز كند. در روش اجرایی جدید خواسته شده بود كه مدرسان دارای گواهینامه صلاحیت آموزش باشند. بعضی از مدرسان قدیمی، شواهد عینی مراحل آموزشی لازم برای تدریس را گم كرده ‌بودند. در نتیجه برای باقی ماندن در فهرست مدرسان، مجبور شدند دوره مهارت آموزشی را مجدداً طی كنند! در این داستان، به اشتباه وسیله جای هدف را گرفته است. هدف از این كار حصول اطمینان از صلاحیت كلیه مدرسان در فهرست بود و یك عامل در ارزیابی اثربخشی مدرس، كنترل صلاحیت وی بود. ولی بعداً گواهی آموزشی، «شرط لازم و كافی» برای اثبات صلاحیت شد. در نتیجه این واقعیت كه راه‌های دیگری برای اثبات مهارت آموزشی مدرس وجود دارد و شخصی كه با موفقیت در دوره مهارت آموزشی حضور یافته است، ممكن است در عمل مدرس خوبی نباشد، نادیده گرفته شده ‌است.
هرگز هدف را با وسیله اشتباه نگیرید؛ روی نتایج تمركز كنید و نه روی وسیله.
ISO9000 ابزاری برای كمك جهت دستیابی به هدف است و خودش نباید هدف باشد.

ساختار جدید
تغییر واضح دیگر در سیستم، به ساختار استاندارد مربوط است. در حال حاضر طیف استانداردهای خانواده ISO9000 یكی شده و به دو استاندارد اجرایی ISO9001 و ISO9004 تبدیل شده‌ است. استاندارد ISO9002 و ISO9003 دیگر وجود ندارند. از این به بعد، همه با الزامات مستند یك استاندارد ISO9001 كار خواهند كرد و در مواقعی كه یك الزام خاص كاربرد ندارد،‌ در دامنه كاربرد سیستم گواهینامه كیفیت به آن توجه خواهد شد.
به علاوه، استاندارد ISO9001 و ISO9004 با یكدیگر بیشتر هماهنگی دارند. در گذشته، كاربران استاندارد همیشه نقش استاندارد ISO9004 را خوب درك نمی‌كردند و آن را به عنوان راهنمایی جهت انطباق با استاندارد ISO9001 و اجرای آن تلقی می‌كردند. در واقع تفكر محض پیاده‌سازی استاندارد صحیح نیست. مفاد ISO9001 فقط مجموعه‌ای از وظایفی است كه باید در هر سیستم مدیریت كیفیت برای حصول اطمینان از كسب كیفیت محصول و رضایت مشتری انجام شود.
استاندارد ISO9004 به عنوان سندی است كه تشریح می‌كند یك سیستم با توجه به طرف‌های ذی‌نفع، چه چیزهایی باید داشته باشد. در حال حاضر، پاراگراف‌های این دو استاندارد شبیه هم هستند. ISO9004 در عمل بهترین راهنما یا روش كار برای تهیه سیستم كیفیت با هدف رسیدن به بهترین نتیجه می‌باشد. در حالی كه ISO9001 فعالیت‌های مشخصی را كه سازمان به دلیل كسب رضایت مشتری و یا تضمین كیفیت باید انجام دهد، تشریح می‌كند.
در خصوص استاندارد ISO9004 جدید بایستی به طور واضح گفت كه این استاندارد راهنمای خاصی برای انطباق با الزامات ISO9001 ارائه نمی‌كند. به علاوه، بعضی از مفاد استاندارد ISO9001 كه بنا به تعریف الزامی تلقی نمی‌شوند، به دلیل كمك به موفقیت سازمان، باید در سیستم مدیریت اجرا شوند.

رویكرد فرایندی و طراحی سیستم
یكی دیگر از تغییرات پایه‌ای كه انتظار می‌رود با اجرای این استاندارد ایجاد شود، استفاده از رویكرد فرایندی در مدیریت كیفیت و ساخت سیستم مدیریت حول محور فرایندهاست. منافع این رویكرد عبارت است از برانگیختن توجه دقیق ما به ماهیت كار و اجبار ما برای داشتن نگاهی كلی بر كلیه فعالیت‌ها و توجه به نحوه تعامل آنها با یكدیگر. ساختار استاندارد قبلی، نسبت به ساختمان سیستم كیفیت رویكردی جزیره‌ای داشت. همه با 20 عنصر استاندارد آشنا بودند و بسیاری در هنگام طراحی سیستم‌ها از بالا شروع كرده و آنچه را برای هر عنصر مناسب تشخیص می‌دادند، پیش‌نویس می‌كردند؛ آنگاه مستندات در یك یا چند نظام‌نامه قرار می‌گرفت و به هر یك اسم متناسب با آن داده و سپس سوابق جمع‌آوری می‌شد. پس از تكمیل كار، هیچ مانعی برای نصب گواهینامه روی دیوار سالن در سازمان وجود نداشت. در آن نقطه، هدف كامل حاصل می‌شد و ISO9000 به طور كامل در دسترس بود؛ زیرا ISO9000 هدف بود.
نسخه 2000 ، طراحی سیستم مدیریت را موضوعی پیچیده‌تر كرده است؛ دیگر چك‌لیست ساده 20 عنصری وجود ندارد. كاربر اجبار دارد كه به شرایط كلی در داخل سازمان توجه كند. قابل توجه اینكه خیلی از سازمان‌ها سیستم ISO9000 داشته‌اند، ولی به این وظیفه اصلی توجه نكرده‌اند.
در سیستم چك‌لیست 20 عنصری، استخوان‌بندی سیستم در بشقاب ارائه می‌شد و متأسفانه بسیاری توجه بیشتر به جلو نداشتند و فقط بر اساس چك‌لیست حركت می‌كردند و برای هر عنصر یك روش اجرایی و چند برگ سابقه می‌ساختند و ممیزی داخلی به طور ساده عبارت بود از حصول اطمینان از پیروی این روش‌های اجرایی و تكمیل صفحه‌های سوابق. با این روند، گله داشتیم كه ISO9000 برای ما در واقع كاری انجام نمی‌دهد.

فرصتی برای شروع تازه
گرچه اغلب در مورد حجم كار در تنظیم سیستم‌های سازمان با الزامات استاندارد جدید، شكایاتی وجود دارد، اما می‌توان این طور به موضوع نگاه كرد كه با اجرای این استاندارد، فرصتی برای بهبود سیستم‌ها ایجاد می‌شود كه بدون آن، بهبود سیستم عملی نمی‌شد.
سیستم اولیه استاندارد بر اساس توصیه‌های افراد خارج از گود تهیه شده بود. در آن زمان، نسبت به استاندارد و اهداف آن بینش ناچیزی وجود داشت و به ناچار تا اندازه زیادی به كیفیت راهنمایی‌های دریافت شده، وابسته بودیم و متأسفانه باید گفت كه اگر این راهنمایی‌ها غلط نبودند، معمولاً معیوب بودند.
اكنون با استاندارد محافظه‌كارانه‌تر برخورد می‌كنیم و نسبت به انتظارات خود از آن، انتقادی‌تر عمل می‌نماییم؛ لذا دیگر به متخصصان اجازه نمی‌دهیم ما را به اجرای وظایفی وادار كنند كه دارای منافع معینی نیستند. اكنون ما فرصت داریم تا قسمت‌های تكراری و غیر مؤثر سیستم را جراحی كرده و آن را به چیزی دارای منافع واقعی و قابل اندازه‌گیری تبدیل كنیم.

نظرات() 
brain injury attorney new york
دوشنبه 19 اسفند 1398 06:36 ق.ظ
A skilled mind injury attorney may have the ability to aid.
tunnelbear acquisition
شنبه 17 اسفند 1398 02:25 ق.ظ
alternative jungle scout

A motivating discussion is definitely worth comment.
I do think that you ought to write more on this subject matter, it may
not be a taboo matter but usually folks don't talk about such
issues. To the next! Kind regards!!
Junior
شنبه 17 اسفند 1398 12:28 ق.ظ
cyberghost deals
I must thank you for the efforts you've put in writing this website.
I really hope to see the same high-grade content from you later on as well.
In fact, your creative writing abilities has motivated me to get my own, personal site now ;)
inpatient drug rehab centers in missouri alcohol residential treatment
پنجشنبه 8 اسفند 1398 01:39 ق.ظ
is heroin addictive rehabilitation stats http://www.meth-skin-treatment.drugrehabssr.com rehab centers in washington rehab works
best payday loans
یکشنبه 1 دی 1398 10:49 ق.ظ
best online payday loans
payday lenders
cash advance on credit card
111hyk.com
جمعه 29 آذر 1398 12:31 ق.ظ
Hurrah, that's what I was exploring for, what a information! present
here at this webpage, thanks admin of this web page.
fba
چهارشنبه 27 آذر 1398 05:44 ق.ظ
Hi! I realize this is sort of off-topic however I needed to ask.
Does managing a well-established blog like yours take a large amount of work?
I'm completely new to operating a blog but I do write in my diary on a
daily basis. I'd like to start a blog so I can share my own experience
and feelings online. Please let me know if you have any kind of ideas or tips for new aspiring blog owners.
Appreciate it!
New u Life google reviews
جمعه 8 آذر 1398 03:55 ق.ظ
USP human development hormonal agent (somatropin).
reviews For new U life
پنجشنبه 7 آذر 1398 05:14 ب.ظ
USP human growth hormone (somatropin).
Deena
پنجشنبه 7 آذر 1398 12:27 ب.ظ
Let me show you in my evaluation of NewULife.
Newulife App
پنجشنبه 7 آذر 1398 07:29 ق.ظ
They have items to sell or solutions to offer.
new u life west palm beach
پنجشنبه 7 آذر 1398 01:26 ق.ظ
What is New U Life SOMADERM Transdermal Gel.
buy somaderm hgh gel
سه شنبه 5 آذر 1398 04:37 ب.ظ
They have products to sell or services to provide.
que es somaderm gel
شنبه 2 آذر 1398 11:02 ق.ظ
What is New U Life SOMADERM Transdermal Gel.
new u life independent distributor
یکشنبه 12 آبان 1398 11:31 ب.ظ
USP human growth hormonal agent (somatropin).
somaderm Transdermal side effects
یکشنبه 12 آبان 1398 09:11 ب.ظ
NewULife Ranks. Welcome to my NewUlife Testimonial.
somaderm pros and cons
یکشنبه 12 آبان 1398 05:18 ب.ظ
USP human development hormonal agent (somatropin).
is somaderm a steroid
یکشنبه 12 آبان 1398 04:05 ب.ظ
An artificial USP human growth hormonal agent (somatropin).
new u life address
یکشنبه 12 آبان 1398 01:10 ق.ظ
NewULife Ranks. Welcome to my NewUlife Review.
new u life corporate office
شنبه 11 آبان 1398 06:08 ب.ظ
They have products to market or services to provide.
somaderm customer service phone number
شنبه 11 آبان 1398 02:44 ق.ظ
USP human development hormonal agent (somatropin).
is neulife safe
شنبه 11 آبان 1398 01:31 ق.ظ
What is New U Life SOMADERM Transdermal Gel.
newulife app
جمعه 10 آبان 1398 10:25 ب.ظ
An artificial USP human growth hormone (somatropin).
does somaderm contain hgh
جمعه 10 آبان 1398 06:17 ب.ظ
Allow me show you in my evaluation of NewULife.
new u life company
جمعه 10 آبان 1398 11:05 ق.ظ
NewULife Ranks. Welcome to my NewUlife Testimonial.
new u life gel ingredients
جمعه 10 آبان 1398 07:19 ق.ظ
What is New U Life SOMADERM Transdermal Gel.
who owns new u life
پنجشنبه 9 آبان 1398 02:44 ب.ظ
XYGENYX, a licensing firm for FDA-registered items.
item270718598
پنجشنبه 9 آبان 1398 08:02 ق.ظ
Allow me reveal you in my evaluation of NewULife.
item268875515
چهارشنبه 8 آبان 1398 01:51 ق.ظ
Authentic HGH Benefits (NewULife Hgh Gel Not Evaluated
Yet).
item270492806
سه شنبه 7 آبان 1398 10:45 ق.ظ
XYGENYX, a licensing business for FDA-registered items.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر



نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو